Qadimgi xitoylik faylasuf

Konfutsiyning

«Lun yu» - Suhbatlar va mulohazalar kitobidan mashhur hikmatli so'zlar

4Bob

12+Hikmatlar

2500+Yillik meros

Konfutsiy haqida

Konfutsiy qadimgi Xitoyning eng mashhur mutafakkirlaridan biri bo'lib, uning ta'limoti axloq, mas'uliyat, oila hurmati va jamiyatdagi uyg'unlikka asoslanadi.

Uning fikrlari «Lun yu» - «Suhbatlar va mulohazalar» kitobida shogirdlari tomonidan jamlangan. Konfutsiy inson avvalo o'zini tarbiyalashi, boshqalarga hurmat bilan munosabatda bo'lishi va bilimni hayotda amalda qo'llashi kerakligini ta'kidlaydi.

mil. avv. 551-479Yashagan davri

Lun yuAsosiy manba

Ren va LiMarkaziy g'oyalar

Hikmatlar

士不可以不弘毅，任重而道远。

Ziyoli inson bag'rikeng va qat'iyatli bo'lmog'i lozim, zero uning burchi og'ir, yo'li esa uzoqdir.

礼之用，和为贵。

Tartib va odob-qoidalardan maqsad - o'zaro ahillikka erishishdir; biroq uyg'unlik ham me'yor bilan tartibga solinishi kerak.

居处恭，执事敬，与人忠。

Uyda kamtar bo'l, ishda mas'uliyatli bo'l, odamlar bilan munosabatda esa sodiq bo'l.

学而时习之，不亦说乎？有朋自远方来，不亦乐乎？人不知而不愠，不亦君子乎？。

O'qish va o'rgangan narsani vaqti-vaqti bilan takrorlab turish - nahotki yoqimli bo'lmasa?

士不可以不弘毅，任重而道远。仁以为己任，不亦重乎？死而后

士不可以不弘毅，任重而道远。仁以为己任，不亦重乎？死而后已，不亦远乎？

Ziyoli inson bag'rikeng va qat'iyatli bo'lmog'i lozim, zero uning burchi og'ir, yo'li esa uzoqdir.

Matnning qisqacha tahlili va ma'nosi

Bu hikmatda «shi» qadimgi Xitoyda davlat va jamiyat oldida mas'ul bo'lgan ziyoli insonni bildiradi. U keng dunyoqarash va mustahkam iroda egasi bo'lishi kerak.

«Mas'uliyat ulkan va yo'l uzoq» iborasi bugun ham Xitoyda mashhur maqol sifatida ishlatiladi.

Konfutsiy ta'limotidagi «jen» - insonparvarlik, mehr-oqibat va adolat - ziyoli insonning umrboqiy mas'uliyati sifatida talqin qilinadi.